Kunstgeschiedenis

De Ene Ring moet in Nederland blijven

/ Yv
Beeld: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

In 1997 vond Pieter de Jong met zijn metaaldetector deze unieke ring. De ring is van goud, weegt slechts acht gram en heeft en een unieke decoratie. We zien in vier cirkels, naast elkaar geplaatst in een soort klaver-(of kruis-)vorm vier geabstraheerde hoofden. In het midden zien we nog een moeilijk te ontwaren figuur. Aangenomen wordt dat het hier de vier evangelisten worden afgebeeld met in het midden het Lam Gods. De ring wordt gedateerd in de negende of tiende eeuw, toen de Nederlanden net gekerstend waren.

Zeer belangrijk detail: de ring wordt officieus vergeleken met de Ene Ring, who rules them all…

Dan begrijpen we natuurlijk al helemaal waarom deze ring niet uit het oog kan worden verloren en in mogelijk onbekende handen verdwijnt. Nog afgezien van dat het een uniek voorwerp is dat als een voorwerp van nationaal belang kan worden beschouwd.

Eppo Bruin, minister van cultuur, denkt hier in ieder geval hetzelfde over. Hij heeft op grond van de Erfgoedwet beslist dat de ring beschermd cultuurgoed is. Daarom mag de eigenaar niet doorgaan met diens plan om de ring te verkopen in het buitenland. De ring werd al sinds 2022 tentoongesteld in Burgum als beschermd voorwerp.

Kopers hebben nu zes weken de tijd om de ring te kopen en in Nederland te houden. Als dat niet lukt, dan kan de staat zelf een bod doen zodat het deel kan uitmaken van de nationale collectie.

Bron: https://www.theartnewspaper.com/2025/03/07/dutch-culture-minister-blocks-sale-medieval-gold-ring-on-grounds-it-is-national-treasure

Zeldzame Pictische ring gevonden in Schotland

/ Yv

Ik heb mijn Bachelor-scriptie jaren geleden geschreven over Pictische symboliek, dus nieuwe vondsten van dit volk hebben altijd mijn aandacht. De Picten waren een volk dat in de Oudheid en vroege Middeleeuwen woonden in wat nu Schotland is (Schotland is genoemd naar de Scoten, een Iers volk dat zich daar in de vroege Middeleeuwen vestigde en de Picten zo goed als verjoeg). De vondst betreft een ring met ruitvormige versiering en (waarschijnlijk) rood glas of granaat in het midden. Het voorwerp werd gevonden door een amateur-archeoloog die meehielp aan de opgraving van een 19e-eeuwse constructie door de Universiteit van Aberdeen. De vondst was een complete verrassing. Men wist wel dat de plek zelf terug te leiden is tot de Pictische periode, maar had altijd aangenomen dat daar geen tastbare sporen meer van waren vanwege de vele latere bouwwerkzaamheden op deze plek. De ring is om verschillende reden bijzonder. Om te beginnen zijn er weinig Pictische ringen bekend. Daarnaast werden de ring die bekend zijn altijd gevonden als onderdeel van een grotere vondst, terwijl deze ring zonder enige andere context, als los voorwerp gevonden is. Dit roept veel vragen op, die de komende tijd verder onderzocht zullen worden.

Lees hier meer over de vondst: ‘Remarkable’ Pictish ring discovered at Moray fort after more than 1000 years in the ground | News | The University of Aberdeen (abdn.ac.uk)

Hoe een Karolingische vaas Perzisch werd

/ Yv / Een reactie plaatsen

Van een prachtige vaas met zilveren deksel werd lang aangenomen dat deze Karolingisch was (uit de tijd van Karel de Grote) vanwege de vorm. Men vermoedde echter dat de afkomst wel eens elders zou kunnen zijn. Verder onderzoek heeft nu uitgewezen dat de vaas uit Perzië ten tijde van de  Sassanidische periode komt, grofweg het gebied van Iran van voor de islamitische veroveringen. Vanuit het Perzische gebied legde het duizenden kilometers af om te eindigen tussen voorwerpen in een heuse Vikingschat. Het betreft de Galloway Hoard, een grote schat die in 2014 in Dumfries en Galloway, Schotland, werd gevonden. Doordat de pot in kwetsbaar zijde was gewikkeld en doordat het koperen materiaal in de pot was gaan oxideren waardoor er een verdigris-laag ontstond, was de decoratie op de pot moeilijk te zien. Door nieuwe technieken was het mogelijk om de iconografie tevoorschijn te halen: een vuuraltaar omgeven door tijgers en andere roofdieren. Boven het altaar is een kroon weergegeven, een symbool van de Perzische keizer. Ook uit materiaalonderzoek bleek dat de pot niet in Europa gemaakt kon zijn: het betreft een allooi van zilver en relatief zuiver koper, dat kenmerkend is voor de Sassanidische metaalkunst. Daarnaast wijst onderzoek naar isotopen in het zilver uit dat  het ertsl uit het gebied van het huidige Iran afkomstig moet zijn. De pot zal in het najaar in een expositie in het British Museum in Londen te zien zijn.

Wil je meer leren over de Galloway Hoard? Vandaag, 11 september, vind er een gratis online event plaats van National Museum Scotland waarin deze schat centraal staat: https://my.nms.ac.uk/0/14686

Zeer oud voorbeeld van het gebruik van de kleur purper

/ Yv

De meest luxueuze kleurstof, purper, zou in de oudheid nog meer waard zijn geweest dan goud. De kleur was bijvoorbeeld in het Romeinse Rijk vooral voorbehouden aan de elite. Het kan worden verkregen uit bepaalde vrouwelijke schildluizen van de Coccaidae-familie. Van deze luizen moeten er zeer veel verzameld worden, wat een langdurige klus is. De eenmaal verkregen kleurstof is zeer kleurvast en ook prachtig om te zien. Deze elementen droegen al vroeg bij aan de kostbaarheid van purper. Dankzij nieuwe analytische en technische methodes kunnen we steeds meer te weten komen over verfstoffen, de manier waarop ze gemaakt werden en hoe ze werden gebruikt. Zo kon er met de nieuwe technieken in de woestijn van Judea, ten westen van de Dode Zee, op kleine textielfragmenten een unieke versie van het purper wordt gevonden. De analyse wees uit dat specifiek de verfstof van Kermes Vermilio was gebruikt. Uit koolstofdatering blijkt dat het textiel uit de Midden-Bronstijd (1954 – 1767 v.C.) komt. Samen met andere vondsten op de zelfde plek, lijkt het textiel te wijzen op tijdelijk verblijf in verband met vluchten en/of rituele activiteiten . Door deze nieuwe vondst is er een zeer oud hoofdstuk bijgekomen in het geschiedenis van de kleur purper.

Meer informatie: Early evidence of an archaeological dyed textile using scale-insects: The Cave of Skulls, Israel – ScienceDirect